سندباکس چیست؟

«سندباکس» یا محیط آزمون تنظیم‌گری (Regulatory Sandbox) سازوکاری است که نهادهای ناظر در سراسر دنیا برای نوآوری‌های مالی و بیمه‌ای طراحی کرده‌اند: به‌جای آنکه یک ایده نو سال‌ها پشت دیوار مقررات عمومی بماند، اجازه می‌یابد در مقیاس محدود، با مجوز موقت و زیر نظارت مستقیم ناظر اجرا شود.

منطق سندباکس ساده و هوشمندانه است: نوآوری واقعی را نمی‌شود روی کاغذ ارزیابی کرد؛ باید در دنیای واقعی اما در محیطی کنترل‌شده آزمود. اگر آزمون موفق بود، مسیر مجوز دائم باز می‌شود؛ اگر نه، دامنه محدودِ آزمون، از آسیب گسترده جلوگیری کرده است.

آیین‌نامه ۱۰۵ شورای عالی بیمه

در صنعت بیمه ایران، این سازوکار با آیین‌نامه شماره ۱۰۵ شورای عالی بیمه رسمیت یافته است: «تنظیم‌گری بیمه در محیط آزمون». این آیین‌نامه چارچوبی فراهم می‌کند تا شرکت‌های فناور بیمه‌ای (اینشورتک‌ها) بتوانند محصولات و مدل‌های نوآورانه‌ای را که در قالب مقررات عمومی جا نمی‌گیرند، با مجوز موقت بیمه مرکزی و تعهد به گزارش‌دهی منظم، به‌صورت محدود عرضه و اعتبارسنجی کنند.

چند نکته کلیدی آیین‌نامه

• مجوز موقت و دامنه محدود: فعالیت در سندباکس با سقف‌ها و شرایط مشخص انجام می‌شود و کل فرایند ارزیابی، اجرا و گزارشگری زیر نظر بیمه مرکزی است.
• گزارش‌دهی منظم به ناظر: عملکرد طرح به‌صورت دوره‌ای به بیمه مرکزی گزارش می‌شود تا داده تجربی لازم برای تصمیم‌گیری مقرراتی تولید شود.
• تبصره ۳ ماده ۴ — دروازه سرمایه: شرکت‌های بیمه می‌توانند در شرکت‌های فناور بیمه‌ای سهامدار شوند (تا سقف ۱۰۰ درصد طبق ماده ۴)؛ یعنی مسیر رسمی پیوند نوآوران با بدنه اصلی صنعت بیمه.
• افق پس از سندباکس: خروج موفق از محیط آزمون، مسیر فعالیت در چارچوب‌های دائمی صنعت بیمه را هموار می‌کند.

مسیر یک نوآوری در سندباکس — قدم به قدم

جایگاه ما در این مسیر

طرح بیمه سایبری همتا به همتای ما در چارچوب همین آیین‌نامه به بیمه مرکزی ارائه شده و مراحل ارزیابی کارشناسی محیط آزمون را طی می‌کند. ما این فرایند سخت‌گیرانه را نه یک مانع، که یک مزیت می‌دانیم: محصولی که از این صافی عبور کند، برای بیمه‌گذارانش قابل اتکاست.